Ik zat gevangen en jullie kwamen naar Mij toe. (Mat 25: 36b)

Gevangenen bezoeken is een van de werken van barmhartigheid. En wie zich hiertoe geroepen weet, ervaart het werk niet als last maar als genade. Zelf heb ik dit werk dertien jaar mogen doen, eerst als vrijwilliger, later binnen het betaalde kader. Maar ik mocht ook lesgeven aan mede-aalmoezeniers. En eigenlijk zeiden ze allemaal hetzelfde: wij ontmoeten in de gevangenis geen criminelen maar mensen. Mensen die in de meeste gevallen terecht een straf uitzitten of nog voor de strafbank moeten verschijnen. Mensen die verschrikkelijke dingen gedaan hebben, maar ook fouten die u en ik ook kunnen maken.

Als aalmoezenier ontmoet je dus mensen in hun cel, die moeten omgaan met schuld en met de gevolgen van hun daden. Mensen die de leeftijd hebben van je kinderen, of van je (groot) ouders en alles daartussenin. Mensen die openhartig met je spreken en anderen die geen woorden vinden. Mensen die toch op de één of andere manier contact zoeken met een aalmoezenier, omdat ze gelovig zijn, God zoeken, of de zin in alles wat er gebeurd is. Of misschien zijn ze gewoon op zoek naar aandacht of naar een uitlaatklep/klankbord, omdat aalmoezeniers tijd hebben en goed kunnen luisteren, ook naar wat er niet gezegd wordt. En dat is eigenlijk ook het enige dat je de mensen binnen de celmuren kunt geven: tijd en luisterbereidheid, maar dat is vaak genoeg.

Je doet het werk gelukkig niet alleen. Je werkt met collega’s protestants-evangelische aalmoezeniers met wie je kan overleggen en met wie je de erediensten of bijbelgroepen in de gevangenis organiseert. Sinds een aantal jaren is er ook mogelijkheid voor intervisie met andere collega’s in andere gevangenissen. Maar wisselend van gevangenis tot gevangenis, werk je ook samen met collega’s uit de andere erkende erediensten en levensbeschouwingen. En er is opleiding voorzien die vooral gericht is op de praktijk.

Het werk als aalmoezenier is niet voor iedereen weggelegd. Je hoort verhalen die je liever niet zou horen, je ziet zaken die je liever niet ziet. Je werkt binnen een streng gereglementeerd kader van veiligheidsprotocollen dat je hebt te respecteren en dat voor elke gevangenis anders is. Of je dat aankan, weet je pas als je een paar keer in de gevangenis geweest bent en werkelijk gevoeld hebt wat het met je doet wanneer de deuren ook achter jou gesloten worden.

In de meeste gevangenissen is het mogelijk om als bezoeker mee te komen naar een eredienst en op die manier eens kennis te maken met het team en het werk. Sommige gemeentes werken mee aan Paas- en Kerstdiensten. Ook dat biedt niet alleen voor individuen maar ook voor gemeentes mogelijkheden voor een kennismaking.

Voor de begeleiding in de erediensten wordt soms gebruik gemaakt van vaste vrijwilligers die piano, gitaar of een ander instrument spelen. Je brengt dan geen bezoeken op cel, maar je inzet wordt daarom niet minder gewaardeerd.

Overigens zijn er ook andere wegen om als vrijwilliger gedetineerden te bezoeken die anders geen bezoek ontvangen. Wat voor dienst of organisatie dat soort vrijwilligersbezoeken organiseert, verschilt van gevangenis tot gevangenis. Maar bedenk wel dat het in die gevallen gaat om werk dat levensbeschouwelijk strikt neutraal is.

Wie aalmoezenier wil worden, houdt er best rekening mee dat ook dit werk vaak vrijwillig is en dat je minstens 4 uur per week beschikbaar moet zijn. Ook wie in het betaald kader werkt, doet dit op uitzonderingen na slechts voor 1 dag per week.

Voor meer informatie verwijzen we u graag door naar de website https://nl.protestant.link/aalmoenzenier-in-de-gevangenis/. Hier vindt u meer informatie over de voorwaarden.

Voor vragen, aanmeldingsformulier en andere informatie mag u altijd met mij contact opnemen ds. Eefje van der Linden, eef.van.der.linden@telenet.be of met mijn Franstalige collega ds. Frederic Teule Frederic.Teulembeya@just.fgov.be.

Ds. Eefje van der Linden

Rabotkerk (Gent)